Không nhận diện được thuê bao, vui lòng đăng nhập hoặc truy cập bằng 3G của Vinaphone
Những di tích nhất định khám phá khi đến Côn Đảo

 Trong những năm kháng chiến chống thực dân, đế quốc, người ta biết đến Côn Đảo với hệ thống nhà tù và những tên cai ngục, chúa đảo khát máu. Hệ thống nhà tù Côn Đảo qua hai thời kỳ thực dân, đế quốc gồm 117 phòng giam lớn nhỏ, 44 xà lim, 504 chuồng cọp. Ngày nay, ra thăm Côn Đảo du khách vẫn còn thấy những di tích ấy. Nhưng Côn Đảo giờ đây đang dần biến mình thành một “viên ngọc của Biển Đông”, đáng để du khách tìm đến và khám phá.

Nghĩa trang Hàng Dương

Các trại giam thời thực dân Pháp

Từ năm 1862 đến 1940, chính quyền thực dân đã xây dựng tại đây một hệ thống nhà tù để giam cầm và đày ải các chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước. Các trại giam như Banh 1, Banh 2, Banh 3 chính, Banh 3 phụ (thời Mỹ - nguỵ gọi là trại Phú Hải, Phú Sơn, Phú Thọ, Phú Tường), chuồng cọp, chuồng bò, với hàng trăm phòng giam và các hình thức tra tấn người tù hết sức dã man.

Dinh Chúa đảo

Dinh Chúa đảo hay còn gọi là Dinh ông lớn, Dinh tỉnh trưởng, hình thành trong giai đoạn năm 1862 – 1876, cùng với các cơ sở hạ tầng trên đảo. Dinh Chúa đảo nằm trong khuôn viên rộng chừng 2ha, bao gồm nhà chính, nhà phụ và sân vườn, đối diện là cầu tàu lịch sử 914. Tại đây có 53 đời Chúa đảo sinh sống và làm việc trải qua 113 năm (1862 – 1975). Nơi đây là đầu não trung tâm của hệ thống nhà tù, tất cả bộ máy cai trị tù trên đảo đều đặt dưới quyền của Chúa đảo.

Di tích Chuồng Bò  

Từ trung tâm thị trấn Côn Đảo, đi dọc con đường Võ Thị Sáu để đến khu di tích Chuồng Bò. Đây là một nhà tù do thực dân xây dựng năm 1930, gồm 9 phòng giam, nằm kế bên là 24 hộc nuôi heo và đối diện với hai chuồng nuôi bò. Giai đoạn Mỹ - nguỵ, Chuồng Bò được xây dựng lại gồm 3 khu, có tất cả 33 phòng biệt giam dành cho những tù nhân chống chào cờ, bị còng xiềng và cấm cố lâu ngày, bị teo cơ bại liệt…

 Từ năm 1973, Chuồng Bò là Văn phòng của tiểu Ban điều tra khai thác, thuộc Ban chuyên môn. Những người tù bị tình nghi trong hoạt động đấu tranh được đưa về đây để khai thác. Ban chuyên môn áp dụng nhiều hình thức điều tra tàn bạo khiến cho nhiều tù nhân bị tàn phế suốt đời.

Di tích trại Phú Bình

Di tích bao gồm 4 khu: AB, CD, AF, GH. Mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 48 phòng biệt lập. Đây là khu biệt giam khắc nghiệt nhất trong giai đoạn cuối cùng của nhà ngục này. Nơi khởi đầu và cũng là trung tâm chỉ đạo cuộc nổi dậy giải phóng Côn Đảo lúc 1 giờ sáng 1/5/1975, đến 8:30 sáng cùng ngày tù chính trị đã hoàn toàn làm chủ Côn Đảo, chấm dứt “địa ngục trần gian” sau 113 năm.

Di tích trại Phú Hải

Trại nằm ngay trung tâm thị trấn Côn Đảo. Trại Phú Hải hay còn gọi là Banh 1, do thực dân xây dựng năm 1862, gồm 10 phòng giam tập thể, 1 phòng giam đặc biệt, 20 xà lim, khu lao động khổ sai đập đá, hầm xay lúa. Bước sang giai đoạn Mỹ - nguỵ gọi là Lao 1, trại Cộng Hòa, trại 2 và tên gọi cuối cùng là trại Phú Hải.

Có thể nói các lớp tù nhân từ thuở Cần Vương, Văn thân chống Pháp như chí sĩ Ngô Đức Kế, Đặng Nguyên Cẩn, Lã Xuân Oai, Phan Chu Trinh… đến nhiều chiến sĩ cách mạng Việt Nam sau này như Phạm Hùng, Phạm Văn Đồng… bị bắt đều trải qua những năm tháng lao tù ở đây.

Di tích cầu tàu lịch sử 914

Nằm ngay trước Dinh Chúa đảo, cầu tàu hướng thẳng ra vịnh Côn Sơn. Để đến tham quan di tích cầu tàu lịch sử 914, du khách đi theo con đường dài hơn 100 mét, được khởi công xây dựng từ năm 1873 (nay là đường Tôn Đức Thắng). Dấu ấn còn đọng lại với thời gian là những tảng đá to hàng mét khối nằm sắp lớp, nặng nhiêu tấn đã làm kiệt quệ và đè nát bao nhiều thân phận tù nhân. Con số 914 cũng chỉ mang tính tượng trưng về số tù nhân đã chết khi làm cầu tàu này. Đây là nơi tù nhân đặt chân đầu tiên khi ra Côn Đảo. Nơi đây cũng từng rợp bóng cờ bay ngày Cách mạng tháng Tám thành công và ngày đất nước thống nhất. Giờ đây, dù đã xa cái thời đau thương ấy nhưng trong từng viên đá như còn âm vang những câu ca: Côn Lôn ơi, viên đá mạng người…

Di tích Chuồng cọp Pháp

Di tích được xây dựng 1940, Chuồng cọp là tên gọi do tù nhân đặt cho khu kỷ luật này, gồm 2 khu, mỗi khu có 60 phòng, phía trên có dàn song sắt kiên cố và hành lang để gác ngục kiểm soát tù nhân. Đối diện Chuồng cọp có 60 phòng không có mái che được gọi là “phòng tắm nắng”. Đây là nơi giam cầm, đày ải bao thế hệ người Việt yêu nước, đồng thời là nơi thể hiện khí phách kiên cường đấu tranh của tập thể tù nhân bị giam giữ ở đây. Điển hình như phong trào chống ly khai và chống chào cờ giai đoạn 1957 – 1961.

Di tích trại Phú Sơn

Di tích này còn có tên gọi là Banh II, xây dựng 1908, hoàn thành 1916. Ở giai đoạn đế quốc đổi tên thành nhà lao II, rồi trại Nhân Vị, sau gọi Trại 3. Sau Hiệp định Paris gọi là trại Phú Sơn, gồm 13 phòng giam lớn và 44 xà lim. Trại được xây dựng kiên cố, có lối đi riêng bên trên để cai ngục dễ kiểm soát.

Di tích trại Phú Sơn được xem như một di tích có bề dày lịch sử sau di tích trại Phú Hải, là nơi ghi dấu ấn của bao thế hệ tù chính trị tiêu biểu: Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Linh…

Di tích khu điều tra

Nơi đây dưới thời thực dân được sử dụng làm nhà ở, sang thời Mỹ - Nguỵ dùng làm khu điều tra và một phần làm nơi lưu trữ hồ sơ. Tù nhân trước khi bị đưa vào trại giam nào đó trên đảo sẽ được đưa vào đây để hỏi cung, tùy theo mức độ nguy hiểm của người tù được chúng chuyển vào từng trại. Cũng có trường hợp tù nhân ở các trại tình nghi chuẩn bị bạo động hoặc có những hành động chống đối cai ngục đều bị đưa về đây lấy cung. Nếu tù nhân nào tỏ ra ngoan cố thì bị đánh đập, cho vào phòng biệt giam tạm thời.

Di tích Nghĩa trang Hàng Dương

Đây là nơi yên nghỉ của các chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước qua nhiều thế hệ tù đày kéo dài 113 năm, lần lượt hi sinh dưới ách tàn bạo của thực dân và đế quốc. Nghĩa trang Hàng Dương rộng 190.000 m2, theo số liệu ước tính có hơn 2 vạn tù nhân yêu nước yên nghỉ tại Côn Đảo. Năm 1992, nghĩa trang Hàng Dương đã được khởi công trùng tu, tôn tạo. Nơi đây có 4 khu mộ: khu A có mộ cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, Nguyễn An Ninh; khu B có mộ chị Võ Thị Sáu; khu C có mộ AHLLVT Lê Văn Việt; Khu D là nơi quy tập các phần mộ từ nghĩa trang Hàng Keo, Hòn Cau…

Nhằm tôn vinh các anh hùng liệt sĩ và những người yêu nước đã chiến đấu và hi sinh tại đây, đồng thời tố cáo tội ác dã man của chế độ nhà tù Côn Đảo, một hệ thống các công trình mỹ thuật được xây dựng tại đây: khu hành lễ, khu vườn đá với phù điêu Bất Khuất, tượng Thủy Chung, tượng Hy Vọng...      

Nguồn: baodulich.net.vn

http://baodulich.net.vn/Nhung-di-tich-nhat-dinh-kham-pha-khi-den-Con-Dao-0703-23346.html